Кома. Кома Жоспар i кіріспе
![]()
|
Кома Жоспар : I Кіріспе.
II Негізгі бөлім. КОМА – (от греч. koma – терең ұйқы) - - орталық жүйке жүйесінің терең тежелуімен, естің тұрақты жоғалуымен, сыртқы тітіркендіргіштерге рефлекстің болмауымен және организмнің аса маңызды қызметтерінің реттелуі бұзылысымен сипатталатын жағдай. Біріншілік: бас ми жарақаты (соққы алу, бас ішілік гематома) цереброваскулярлы аурулар, ОНЖ инфекциялары (менингит,энцефалит), ісіктер, қояншык ұстамалар. Екіншілік: метаболикалық бұзылыс (гипогликемиялық диабеттік кетоацидоз, кетоздық емес гипергликемиялық жағдай, уремия, бауыр жетіспеушілігі) гипоксия (өкпе аурулары, анемия, Моргани-Адамс-Стокс синдромы). Сыртқы әсер: уланулар (алкогольмен, этиленгликольмен, иісті газбен, дәрілік заттармен). Этиология Жіктелуі Туындауына қарай команың түрлері: 1. Жүйкелік кома (инсультте, жарақаттарда, қабынуда, мый өспелерінде мыйдың біріншілік зақымдануы) 2. Эндокриндік кома (диабеттік, глюкокортикоидтық, гипопитуитарлық, гипотиреоидтық, тиреотоксиндік, гипогликемиялық) 3. уытты кома (уремияда, бауыр жеткіліксіздігінде, уытты жұқпаларда, панкреатитте, улануларда) 4. Гипоксиялық 5. электролиттерді, суды және энергиялық заттарды жоғалтқанда Сатылары 1 саты (жеңіл түрі) бұл кезде естің болмауы, жарық пен дауысқа реакциясы жоқ, бірақ ауырсыну мен нашатырьға реакция бар. Көздің фотореакциясы әлсіз,бұлшық ет тонусы бұзылған,жұтынуы қиын,еріксіз қимылдар байқалады. 2 саты (орташа саты) бұл кезде де сананың бұлыңғырт болуы, сіңір рефлекстері күрт төмендеген,көз фоторецепторы әлсіреген,жамбас ағзалардың қызметі бұзылған, патологиялық дем алу байқалады. 3 саты (атониялық кома) сананың толықтай жоғалуы, рефлекстердің мүлдем болмауы, патологиялық дем алу болады. 4 саты (асқынған кома) өздігінен дем алу бұзылған, бас миының биоэлектрлік белсенділігі бұзылғанына байланысты жүрек қантамыр қызметі де бұзылған. Сатылары 1 саты (жеңіл түрі) бұл кезде естің болмауы, жарық пен дауысқа реакциясы жоқ, бірақ ауырсыну мен нашатырьға реакция бар. Көздің фотореакциясы әлсіз,бұлшық ет тонусы бұзылған,жұтынуы қиын,еріксіз қимылдар байқалады. 2 саты (орташа саты) бұл кезде де сананың бұлыңғырт болуы, сіңір рефлекстері күрт төмендеген,көз фоторецепторы әлсіреген,жамбас ағзалардың қызметі бұзылған, патологиялық дем алу байқалады. 3 саты (атониялық кома) сананың толықтай жоғалуы, рефлекстердің мүлдем болмауы, патологиялық дем алу болады. 4 саты (асқынған кома) өздігінен дем алу бұзылған, бас миының биоэлектрлік белсенділігі бұзылғанына байланысты жүрек қантамыр қызметі де бұзылған. Клиникасы Кома может развиваться внезапно (почти мгновенно), быстро (за период от нескольких минут до 1—3 ч) и постепенно — в течение нескольких часов или дней (медленное развитие комы). В практическом отношении определённые преимущества имеет классификация, предполагающая выделение прекомы и 4 степеней тяжести (стадий развития) коматозного состояния. Прекома Расстройство понимания характеризуется спутанностью, умеренной оглушенностью; чаще наблюдаются заторможенность, сонливость либо психомоторное возбуждение; целенаправленные движения недостаточно координированы; вегетативные функции и соматический статус соответствуют характеру и тяжести основного и сопутствующих заболеваний; все рефлексы сохранены (их изменения возможны при первично-церебральной коме и коме, обусловленной нейротоксическими ядами). Клиникасы_Кома_I_степени'>Клиникасы Кома I степени сон (ступор), торможение реакций на сильные раздражители, включая болевые; больной выполняет несложные движения, может глотать воду и жидкую пищу, самостоятельно поворачивается в постели, но контакт с ним значительно затруднён; мышечный тонус повышен; реакция зрачков на свет сохранена, нередко отмечается расходящееся косоглазие, маятникообразные движения глазных яблок; кожные рефлексы резко ослаблены, сухожильные — повышены (при некоторых видах комы снижены). Клиникасы Кома II степени Глубокий сон, сопор; контакт с больным не достигается; резкое ослабление реакций на боль; редкие спонтанные движения некоординированы (хаотичны); возможны непроизвольные мочеиспускания и дефекация; реакция зрачков на свет резко ослаблена, зрачки часто сужены; корнеальные и глоточные рефлексы сохранены, кожные рефлексы отсутствуют, выявляются пирамидные рефлексы, мышечная дистония, спастические сокращения, фибрилляции отдельных мышц, горметония (смена резкого напряжения мышц конечностей их расслаблением и появлением ранней контрактуры мышц). Клиникасы Кома III степени (атоническая) Сознание, реакция на боль, корнеальные рефлексы отсутствуют; глоточные рефлексы угнетены; часто наблюдается миоз, реакция зрачков на свет отсутствует; сухожильные рефлексы и тонус мышц диффузно снижены (возможны периодические локальные или генерализованные судороги); мочеиспускание и дефекация непроизвольны; артериальное давление снижено, дыхание аритмично, часто угнетено до редкого, поверхностного, температура тела понижена. Кома IV степени (запредельная) Полная арефлексия, атония мышц; мидриаз; гипотермия, глубокое нарушение функций продолговатого мозга с прекращением спонтанного дыхания, резким снижением артериального давления, смерть. Диагностикасы Кома анықтау үшін ГЛАЗГО шкаласын қолданамыз. Глазго шкаласы бойынша нәтижесін бағалау:
Коматозды жағдайдағы науқастарда айқын гипоксия байқалады. Жүрек қантамыр ауруларында гипоксияның бірнеше түрлерін ажыратады. Кома шұғыл жәрдем көрсетуді талап етеді. АВС» ережелеріне сəйкес орындалу қажет. А - тыныс жолдарына өтімділігін жақсарту. В - қалыпты тынысты қалыптастыру С - жүрек қан тамыр жүйесінің жұмысына қарау: тез АҚК қалыптастыру (криссталойд жəне каллойд ерітіндісін құю) миокард жетіспеүшілігі кезінде бөтен препараттарды енгізу (допамин, добутамин) немесе вазопрессорларды (адреналин, норадреналин, мезатон) айналымдағы қанның массасын қалпына келтірмей вазопрессорларды енгізу қауіпті. Емдеу тактикасы
Емдеу тактикасы |