|
7 тжб. 7 сынып ТЖБ, БЖб, 2022ж2 тоқсан. Жиынты б
Балл қою кестесі
Бағалау критерий
| Тапсырма
| Дескриптор
| Баллы
| №
| білім алушы
| Табиғи қышқылдар мен сілтілердің белгілері бойынша «қышқылдық» және «сабындылық» қасиеттерін ажыратады
| 1
| Табиғи қышқылдардың «қышқылдық» қасиетін ажыратады
| 1
| Сілтілердің «сабындылық» қасиетін ажыратады
| 1
| Химиялық индикаторлар метилоранж, лакмус, фенолфталеинді және олардың әртүрлі ортадағы түстерінің өзгеруін анықтайды
| 2
| Қышқыл ортадаға индикаторлардың түсін анықтайды
| 1
| Сілті ортадаға индикаторлардың түсін анықтайды
| 1
| Сұйылтылған қышқылдардың әр түрлі металдармен әрекеттесу мүмкіндігін анықтайды
| 3
| Алюминий мен қышқыл ортасындағы жүретін реакция теңдеуін анықтайды
| 1
| Реакцияның жүру себебін түсіндіреді
| 1
| Қалайы мен қышқыл ортасындағы жүретін реакция теңдеуін анықтайды
| 1
| Реакцияның жүру себебін түсіндіреді
| 1
| Күміс пен қышқыл ортасындағы жүретін реакция теңдеуін анықтайды
| 1
| Реакцияның жүру себебін түсіндіреді
| 1
| Кейбір карбонаттардың сұйылтылған қышқылдармен әрекеттесу мүмкіндігін зерттейді
| 4
| Бақылау нәтижесін жазады
| 1
| Реакция нәтижесін сөзбен жазады
| 1
| Көмірқышқыл газын ауаны ығыстырып жинау себебін жазады
| 1
| Барлығы
| 13
|
«Химиялық элементтердің периодтық кестесі»,
«Салыстырмалы атомдық масса және қарапайым формула»
бөлімдері бойынша жиынтық бағалау Оқу мақсаты
| 7.2.1.1 И.Дёберейнер, Дж.Ньюлендс, Д.И. Менделеевтің еңбектерінің мысалында элементтердің жіктелуін білу және салыстыру;
7.2.1.2 Периодтық кестенің құрылымын білу және сипаттау: топтар мен периодтар;
7.1.2.9 Табиғи изотоптары бар химиялық элементтердің атомдық массалары бөлшек сан болатындығын түсіну;
7.1.2.11 Элементтердің атауларын, валенттілікті және олардың қосылыстардағы атомдық қатынастарын қолдана отырып, биэлементті химиялық қосылыстардың формулаларын дұрыс құра білу;
7.1.2.12 Химиялық қосылыстың формуласы бойынша салыстырмалы молекулалық/ формулалық массасын есептеу.
|
| Бағалау критерийі
| Білім алушы
И. Дёберейнер, Дж. Ньюлендс, Д.И.Менделеев еңбектерінің мысалында химиялық элементтердің жіктелуін салыстырады; Периодтық кестенің құрлымын сипаттайды және элементтерді ұқсас қасиеттеріне қарай ажыратады; Химиялық элементтердің салыстырмалы атомдық массасы бөлшек сан болатындығын анықтайды; Валенттілікті қолдана отырып, биэлементті химиялық қосылыстардың формулаларын құрастырады; Химиялық қосылыстың формуласы бойынша салыстырмалы молекулалық және формулалық массасын есептейді.
|
|
Ойлау дағдыларының
деңгейі Орындау уақыты
|
Білу және түсіну
Қолдану 25 минут
|
Тапсырма
|
| 1. И. В.Дёберейнер, Дж.А. Ньюлендс, Д.И.Менделеев, Й.Я.Берцелиус химиялық элементтерді жіктеудің түрлі принциптерін ұсынды. Олардың тұжырымдары химиялық элементтерді жіктеуге негіз болды. Периодтық жүйені зерттеген ғалымдар мен олардың ұсынған тұжырымдардың сәтті және сәтсіз жақтарын ескеріп сәйкестендіріңіз.
Ғалымдар
| Тұжырымдар
| Тұжырымдардың сәтті «+» / сәтсіз «-»
жақтары
| 1. Й.Я.Берцелиус
| A) Химиялық элементтердің және олар түзетін жай және күрделі заттардың қасиеттері олардың атомдық массаларына периодты түрде тәуелді
| «+» элементтердің қасиеттері мен атомдық массаларының арасындағы заңдылықты тұжырымдады
«-» кейбір элементтердің атомдық массалары өсу ретімен қойылмады
| 2. И.В. Дёберейнер
| B) Химялық элементтер олардан түзілетін жай заттар қасиеттеріне сәйкес металдар мен бейметалдарға жіктелінеді
| «+» заттарды қасиеттеріне сәйкес металдар мен бейметалдарға жіктеді
«-» элементтер олардан түзілетін жай заттар қасиеттеріне қарай екідайлы бола алады
| 3. Д.А. Ньюлендс
| C) Бір топ мүшелері бір-бірімен музыкадағы октавалардың шеткі нүктелері сияқты қатынаста болады
| «+» ең алғашқы болып элементтерді атомдық массаларының өсу ретімен орналастырды
«-» әр периодта жеті топ жасаумен шектелді
| 4. Д.И. Менделеев
| D) Әр триадада екі жағындағы элементтердің атомдық массаларының арифметикалық ортасы ортаңғы элементтің атомдық массасы на тең болады
| «+»химиялық элементтердің қасиеттерін атомдық массаларымен байланыстырды
«-» триаданы іздеумен шектелді кесте бойынша 5 триада ғана анықталды
|
1._______ 2.________ 3._______ 4.________
[4] Жалпы білім беретін мектептің 7- сыныбына арналған оқулық, §13, 74-77бет 2. Сызбадағы бос орындарды қажетті сөздермен толықтырыңыз.
[3]
3. Бірінші топтың қосымша топшасында орналасқан кез-келген бір элементтің таңбасын жазыңыз.
___________________________________________________________ [1]
4. № 10, №19, №35 химиялық элементтердің аталуын берілген топтар бойынша жіктеп жазыңыз
Химиялық элементтер
| Сілтілік металдар
| Галогендер
| Инертті газдар
| №10
|
|
|
| №19
|
|
|
| №35
|
|
|
| [3]
5. Күмістің табиғатта тұрақты екі изотопы бар (56,59% )107Аg және (43,41%) 109Аg. Изотоптар қоспасы түрінде кездесетін күміс атомының орташа салыстырмалы атомдық массасын есептеңіз.
http://onx.distant.ru/posobie-1/chemistry/ind_3.htm
______________________________________________________________
[1]
6. Валенттіліктеріне сәйкес бинарлы қосылыстардың формуласын құрастырыңыз.
ІІІ ІІ VІ ІІ
B O S O
____________________________________________________________________
[3]
7. Әктас бір атом кальций, бір атом көміртек және үш атом оттектен тұрады. Әктастың химиялық формуласын құрастырып, салыстырмалы молекулалық массасын есептеңіз.
____________________________________________________________________
_________________________________________________________________[2]
|
|
Балл қою кестесі Бағалау критерийі
| Тапсырма№
| Дескриптор
| Балл
| Білім алушы
| И. Дёберейнер, Дж. Ньюлендс, Д.И.Менделеев еңбектерінің мысалында химиялық элементтердің жіктелуін салыстырады
| 1
| 1. Й.Я.Берцелиустің ұсынған тұжырымын сәйкестендіреді
| 1
| И.В. Дёберейнердің ұсынған тұжырымын сәйкестендіреді
| 1
| Д.А. Ньюлендстің ұсынған тұжырымын сәйкестендіреді
| 1
| Д.И. Менделеевтің ұсынған тұжырымын сәйкестендіреді
| 1
| Периодтық кестенің құрлымын сипаттайды және элементтерді ұқсас қасиеттеріне қарай ажыратады
| 2
| Схемадағы «период» сөзін бос орынға жазады
| 1
| Схемадағы «үлкен» сөзін бос орынға жазады
| 1
| Схемадағы «1-3-периодтар» сөзін бос орынға жазады
| 1
| 3
| Бірінші топтың қосымша топшасында орналасқан кез келген бір элементтің таңбасын жазады
| 1
| 4
| Сілтілік металға жататын элементті жазады
| 1
| Галогенге жататын элементті жазады
| 1
| Инертті газға жататын элементті жазады
| 1
| Химиялық элементтердің салыстырмалы атомдық массасы бөлшек сан болатындығын түсіндіреді
| 5
| Күміс атомының орташа салыстырмалы атомдық массасын есептейді
| 1
| Валенттілікті қолдана отырып, биэлементті химиялық қосылыстардың формулаларын құрастырады
| 6
| Валенттіліктеріне сәйкес бор оксидінің формуласын құрастырады
| 1
| Валенттіліктеріне сәйкес күкірт (VІ) оксидінің формуласын құрастырады
| 1
| Химиялық қосылыстың формуласы бойынша салыстырмалы молекулалық және формулалық массасын есептейді
| 7
| Әктастың сандық құрамы бойынша формуласын құрастырады
| 1
| Әктастың салыстырмалы молекулалық массасын есептейді
| 1
| Барлығы
| 16
|
«Адам организміндегі химиялық элементтер мен қосылыстар»
бойынша жиынтық бағалау Оқу мақсаттары 7.5.1.1. Тағам өнімдерін химиялық заттардың
жиынтығы деп түсіну;
7.5.1.2 Тағамдық өнімдердің бір қатарын:
қант, крахмал, (көмірсулар), нәруыз,
майларды білу және анықтай алу;
7.5.1.3 Адам ағзасына кіретін элементтерді
(O, C, H, N, Ca, P, K) білу;
7.5.1.4 Тыныс алу үдерісін түсіндіру. Бағалау критерийі Білім алушы:
● Тағам өнімдерін химиялық заттардың
жиынтығы екеніне қорытынды жасайды;
● Көмірсулар, нәруыздар, майларды
сапалық реакциялар нәтижесінде байқалатын
өзгеріс арқылы анықтайды;
● Адам ағзасында кездесетін элементтерді
сипаттайды;
● Тыныс алу үдерісін сипаттайды. Ойлау дағдыларының деңгейі Білу және түсіну
Қолдану
Орындау уақыты 25 минут Тапсырма
1. Адам ағзасына қажет тағамдық өнімдерді қоректік заттарға бай болуына байланысты кестедегі бағанға толтырыңыз: а) ет, ә) жұмыртқа, б) зәйтун майы, в) алма, г) нан, д)к үріш, ж) грек жанғағы, з) сары май, е) апельсин, к) сиыр еті, л) айран, м) сәбіз, н) балық
Құрамы
| Тағам аты
| Нәруыз
|
| Көмірсу
|
| Майлар
|
| Дәрумендер
|
| [4]
2. Тағам құрамындағы қоректік заттарды сапалық реакциялар арқылы анықтауға болады. Кестеде берілген ерітінділер арқылы анықталатын затты және анықтау принциптерін жазыңыз.
Органикалық зат
| Реагент
| Байқалатын өзгерістер
|
| Мыс сульфаты( II ) және натрий гидроксиді ерітінділері.
(Биурет реакциясы)
|
|
| Грек жаңғағы, сүзгі қағазы
|
| |
|
|