1. Уаытша шендеуішке жатады a тез атан пластмассамен каптау
![]()
|
Ортогнатикалық тістем, жоғарғы және төменгі жақтардың алдыңғы кескіш тістерінің ортаңғы сызығының түйісуі сәйкес келмейді.Төменгі жақ оңға ығысқан, 3.4, 3.7 тістер аймағында көпіртәрізді протезі бар, тістемі биіктеген. Протезде ұртты дөңесінің аралық бөлігі биік мүсінделген, орталық окклюзияда тістемге кедергі жасайды. Ауру сезімін шайнау бұлшық етін және самай төменгі жақ буынының оң жағын сипап қарағанда туғызады. Кеннеди классификациясы бойынша нақтау қойыңыз. Науқаста ауру сезімінің себебін айтыңыз:// Кеннеди бойынша 1 класс жоғарғы жақтың тіс қатарының ақауы, көпіртәрізді протезде тістемнің биіктігі төмендетілген// Кеннеди бойынша 2 класс жоғарғы жақтың тіс қатарының ақауы, көпіртәрізді протезде тістемнің биіктігі төмендетілген// Кеннеди бойынша 3 класс жоғарғы жақтың тіс қатарының ақауы, көпіртәрізді протезде тістемнің биіктігі төмендетілген// Кеннеди бойынша 4 класс жоғарғы жақтың тіс қатарының ақауы, көпіртәрізді протезде тістемнің биіктігі жоғарлатылған//+ Жоғарғы жақта Гаврилов бойынша 4 класс, көпіртәрізді протезде тістемнің биіктігі жоғарлатылған *** 553. Науқас., 45 ж. клиникаға шайнай алмағандығына , шайнағанда бұлшық етінің және самай төменгі жақ буындарының, әсіресе оң жағының ауру сезіміне шағымданып келді. 3-ай бұрын жоғарғы жақтың сол жақ тістеріне көпіртәрізді протез орнатылғаннан кейін, жағымсыз әсердің және ауру сезімінің пайда болғанын айтты. Объективті көрінісі:
Ортогнатикалық тістем, жоғарғы және төменгі жақтардың алдыңғы кескіш тістерінің ортаңғы сызығының түйісуі сәйкес келмейді.Төменгі жақ оңға ығысқан, 3.4, 3.7 тістер аймағында көпіртәрізді протезі бар, тістемі биіктеген. Протезде ұртты дөңесінің аралық бөлігі биік мүсінделген, орталық окклюзияда тіс қатарының түйісуіне кедергі жасайды. Ауру сезімін шайнау бұлшық етін және самай төменгі жақ буынының оң жағын сипап қарағанда туғызады. Нақтауды дәлелдеу үшін қандай тексеру әдістерін жүргізу қажет:// Қарау, сипап қарау, тісті тықылдатып тексеру, сүңгімен зерттеу// Тікелей рентгенография//+ Мастикоциография// Миотонометрия// ЭОД анықтау *** 554. Науқас., 45 ж. клиникаға шайнай алмағандығына , шайнағанда бұлшық етінің және самай төменгі жақ буындарының, әсіресе оң жағының ауру сезіміне шағымданып келді. 3-ай бұрын жоғарғы жақтың сол жақ тістеріне көпіртәрізді протез орнатылғаннан кейін, жағымсыз әсердің және ауру сезімінің пайда болғанын айтты.. Объективті көрінісі:
Ортогнатикалық тістем, жоғарғы және төменгі жақтардың алдыңғы кескіш тістерінің ортаңғы сызығының түйісуі сәйкес келмейді.Төменгі жақ оңға ығысқан, 3.4, 3.7 тістер аймағында көпіртәрізді протезі бар, тістемі биіктеген. Протезде ұртты дөңесінің аралық бөлігі биік мүсінделген, орталық окклюзияда тіс қатарының түйісуіне кедергі жасайды. Ауру сезімін шайнау бұлшық етін және самай төменгі жақ буынының оң жағын сипап қарағанда туғызады. Патологияның пайда болу себебін анықтаңыз:// протездеудің тиімсіздігі//+ бет жуйке тамырының қабынуы// ауыз қуысының санацияланбағаны// оң жақ шықшыт буынының қабынуы// оң жақ шықшыт буынының шорбуындануы *** 555. Науқас., 45 ж. клиникаға шайнай алмағандығына , шайнағанда бұлшық етінің және самай төменгі жақ буындарының, әсіресе оң жағының ауру сезіміне шағымданып келді. 3-ай бұрын жоғарғы жақтың сол жақ тістеріне көпіртәрізді протез орнатылғаннан кейін, жағымсыз әсердің және ауру сезімінің пайда болғанын айтты. Объективті көрінісі:
Ортогнатикалық тістем, жоғарғы және төменгі жақтардың алдыңғы кескіш тістерінің ортаңғы сызығының түйісуі сәйкес келмейді.Төменгі жақ оңға ығысқан, 3.4, 3.7 тістер аймағында көпіртәрізді протезі бар, тістемі биіктеген. Протезде ұртты дөңесінің аралық бөлігі биік мүсінделген, орталық окклюзияда тіс қатарының түйісуіне кедергі жасайды. Ауру сезімін шайнау бұлшық етін және самай төменгі жақ буынының оң жағын сипап қарағанда туғызады. Көпіртәрізді протездің кемшіліктерін қалай жою керек:// көпіртәрізді протезді шешіп, жаңадан тістемі төмендетілген көпіртәрізді протез дайындау// көпіртәрізді протезді шешіп, жаңадан ұртты дөңесісіз көпіртәрізді протез дайындау// барлық тістерге талғап тегістеу жүргізу// көпіртәрізді протезді шешіп, тиімді протездеу жүргізу//+ көпіртәрізді протезде ұртты дөңесін талғап тегістеу *** 556. Науқас., 45 ж. клиникаға шайнай алмағандығына , шайнағанда бұлшық етінің және самай төменгі жақ буындарының, әсіресе оң жағының ауру сезіміне шағымданып келді. 3-ай бұрын жоғарғы жақтың сол жақ тістеріне көпіртәрізді протез орнатылғаннан кейін, жағымсыз әсердің және ауру сезімінің басталғанын айтты. Ортогнатикалық тістем, тіс қатарының түйісуі кезінде жоғарғы және төменгі жақтардың алдыңғы кескіш тістерінің арасындағы ортаңғы сызығы сәйкес келмейді.Төменгі жақ оң жаққа ығысқан, 3.4, 3.7 тістер аймағында тістемі биіктеген көпіртәрізді протезі бар. Протезде ұртты дөңесінің аралық бөлігі биік мүсінделген, орталық окклюзияда тіс қатарының түйісуіне кедергі жасайды. Ауру сезімін шайнау бұлшық етін және самай төменгі жақ буынының оң жағын сипап қарағанда туғызады. Көпіртәрізді протезді қандай құралдардың көмегімен шешуге болады және қай тәсілді қолданамыз:// сауыттық арамен сауыттарды кесіп, көпіртәрізді протезді қалақша көмегімен шешіп алу//+ бөлгіш тегерішпен сауыттарды кесіп, көпіртәрізді протезді қалақша көмегімен шешіп алу// алмасты бұрғылармен сауыттарды кесіп, көпіртәрізді протезді қалақша көмегімен шешіп алу// жонғыш аспап көмегімен сауыттарды кесіп, көпіртәрізді протезді қалақша көмегімен шешіп алу// сауыт шешкіш аспабымен көпіртәрізді протезді шешіп алу *** 557. Науқас 68 ж. шайнау кезінде қызыл иек және сол жақ ұрт аймағындғы ауру сезіміне шағымданып келді. Төменгі жаққа 2-жыл бұрын толық алмалы протез дайындалған. Протездің осыдан 1,5 ай бұрын жөнделуінен кейін, тағамды қабылдау кезіндегі жағымсыз әсер пайда болған. Объективті көрінісі: шырышты қабатының сол жақ өтпелі қатпар аймағында қан кернеуі, ісінген, шеттері тығыздалған (0,2-2,0 см) саңылау пішінді ойық жара анықталған, сипап қарау кезінде орташа аурырсынады, сұр түсті қақпен қапталған. Жақ сүйек асты лимфалық түйіндері сол жағында ұлғайған. Есептің шартына назар аудара отырып, нақтаудың ең ықтималын құрастырыңыз:// тіннің ойылып жаралануы//+ жедел ұшықты стоматит// қызыл жалпақ теміреткі// қатты теңге қотыр// лейкоплакия *** 558. Науқас 68 ж. шайнау кезінде қызыл иек және сол жақ ұрт аймағындағы ауру сезіміне шағымданып келді. Төменгі жаққа 2-жыл бұрын толық алмалы протез дайындалған. Тағамды қабылдау кезіндегі жағымсыз әсер протездің осыдан 1,5 ай бұрын жөнделуінен кейін пайда болған. Объективті көрінісі: қан кернеуі шырышты қабатының сол жақ өтпелі қатпар аймағында, ісінген, шеттері тығыздалған (0,2-2,0 см) саңылау пішінді ойық жара анықталған, сипап қарау кезінде орташа аурырсынады, сұр түсті қақпен қапталған. Жақ сүйек асты лимфалық түйіндері сол жағында ұлғайған. Осы ауруға жергілікті ем жүргізудің кестесін құрыңыз:// Марганец қышқылды калий ерітіндісімен шаю// протезге кмшіліктерін түзету жүргізу, қабынуға қарсы ерітінділермен шаю, майдәрі таңғышын салу//+ жаңадан протез дайындау// антибиотиктермен емдеу// майдәрі таңғышын салу *** 559. Науқас. 30 ж. клиникаға төменгі жақтың сол жағындағы бүйір тістерінің жоғалуы мен шайнау қиыншылығына шағымданып келді. Анамнезден, тісжегінің асқынуынан тістерінің жоғалтқаны анықталған. Бір жылдың ішінде тістері жұлынған. Соңғы рет 3-ай бұрын тісін жұлғызған. Басқа дене тіслер жағына шағымы жоқ. Объективті көрінісі: бет пішіні өзгермеген, кіре беріс және ауыз қуыс шырышты қабаты көзге түспейтін патологиялық өзгеріссіз. Тіс формуласы:
2.5, 2.6, 3.7, 3.4 тістері орнықты, қалыпты. Ортогнатикалық тістем. Агапов кестесі бойынша шайнау тиімділігін жоғалтуын және Кеннеди жіктеуін ескере отырып нақтауды анықтаңыз:// төменгі жақта Гаврилов бойынша 4 класс, Агапов бойынша шайнау тиімділігінің 20% жоғалуы// төменгі жақта Кеннеди бойынша 4 класс тіс қатарының ақауы. 8% Агапов бойынша шайнау тиімділігінің жоғалуы//+ төменгі жақта Кеннеди бойынша 1 класс тіс қатарының ақауы. 10% Агапов бойынша шайнау тиімділігінің жоғалуы// төменгі жақта Кеннеди бойынша 2 класс тіс қатарының ақауы. 20% Агапов бойынша шайнау тиімділігінің жоғалуы// төменгі жақта Кеннеди бойынша 3 класс тіс қатарының ақауы. 30% Агапов бойынша шайнау тиімділігінің жоғалуы *** 560. Науқас. 30 ж. клиникаға төменгі жақтың сол жағындағы бүйір тістерінің жоғалуы мен шайнау қиыншылығына шағымданып келді. Анамнезден, тісжегінің асқынуынан тістерінің жоғалтқаны анықталған. Бір жылдың ішінде тістері жұлынған. Соңғы рет 3-ай бұрын тісін жұлғызған. Басқа дене тіслер жағына шағымы жоқ. Объективті көрінісі: бет пішіні өзгермеген, кіре беріс және ауыз қуыс шырышты қабаты көзге түспейтін патологиялық өзгеріссіз. Тіс формуласы:
4.1, 3.3 тістері орнықты, қалыпты. 8% Агапов бойынша шайнау тиімділігінің жоғалуы. Ортогнатикалық тістем. Осы патология түріне қолдануға болатын протез түрін атаңыз:// метал- металдыкерамикалы көпіртәрізді протез//+ жартылай алмалы-салмалы пластиналы протез// алмалы көпіртәрізді протез// консольды протез// доғалы протез *** 561. Науқас И., дәрігер ортопед стоматологқа көпіртәрізді протезді кигізіп көру клиникалық кезеңіне келген кезде протездің дәнекерленген жерінде қуыстар анықталып, альвеолярлы өсіндінің шырышты қабатымен көпіртәрізді протездің денесі (аралық бөлігі) тығыз жанасқаны, қарама-қарсы тістерімен алдын ала қатынаста, аралық бөлігінде шайнау төмпешіктерінің қатты айқындылығы байқалған. Ал қалған тістері 1мм аралықта түйіспейді. Тіс технигімен жіберілген қателіктерді атаңыз:// қалыпты жағдайда қуыс болу керек, шайылу аймағы жоқ, 3.5 және 3.8 тістердің аймағында тістемі биік// дәнекерлеу технологиясы бұзылған, шайылу аймағы жоқ, 3.5 және 3.8 тістер аймағында тістемі биік//+ дәнекерлеу технологиясы бұзылған, шайылу аймағы қалыпты, 3.5 және 3.8 тістер аймағында тістемі төмендеген// дәнекерлеу технологиясы бұзылған, шайылу аймағы жоқ, 3.5 және 3.8 тістер аймағында тістемі төмендетілген// дәнекерлеу технологиясы бұзылған, шайылу аймағы жанасқан болу керек, 3.5 және 3.8 тістер аймағында тістемі биік *** 562. Науқас И., дәрігер ортопед стоматологқа көпіртәрізді протезді кигізіп көру клиникалық кезеңіне келген кезде протездің дәнекерленген жерінде қуыстар анықталып, альвеолярлы өсіндінің шырышты қабатымен көпіртәрізді протездің денесі (аралық бөлігі) тығыз жанасқаны, қарама-қарсы тістерімен алдын ала қатынаста, аралық бөлігінде шайнау төмпешіктерінің қатты айқындылығы байқалған. Ал қалған тістері 1мм аралықта түйіспейді. Осы науқасқа аралық бөлімнің қандай түрін дайындау керек:// A. жасанды қызыл иекке// B. приточка тәрізді// C. шайылатын//+ D. жанасатын// E. ершікті *** 563. Науқас И., дәрігер ортопед стоматологқа көпіртәрізді протезді кигізіп көру клиникалық кезеңіне келген кезде протездің дәнекерленген жерінде қуыстар анықталып, альвеолярлы өсіндінің шырышты қабатымен көпіртәрізді протездің денесі (аралық бөлігі) тығыз жанасқаны, қарама-қарсы тістерімен алдын ала қатынаста, аралық бөлігінде шайнау төмпешіктерінің қатты айқындылығы байқалған. Ал қалған тістері 1мм аралықта түйіспейді. Анықталған жетіспеушіліктерді қалай жою керек:// протезді қайта дәнекерлеу, шайнау төмпешіктерін кішкене айқындатып дайындау, аралық бөлігін шайылатын етіп жасау. Мүсінді ол үшін қайта құю керек// дәнекерлеуді протезден алыптастау, шайнау төмпешіктерін кішкене айқындатып дайындау (басынан мүсідеу), аралық бөлігін шайылатын етіп жасау. Тістемнен ол үшін басынан бастап қалып алу керек//+ протезді қайта дәнекерлеу, шайнау төмпешіктерін кішкене айқындатып дайындау, аралық бөлігін шайылатын етіп жасау// протезді қайта дәнекерлеу, шайнау төмпешіктерін кішкене айқындатып дайындау, аралық бөлігін шайылатын етіп жасау. Тістемнен ол үшін басынан бастап қалып алу керек// протезді қайта дәнекерлеу, шайнау төмпешіктерін кішкене айқындатып дайындау, аралық бөлігін шайылатын етіп жасау. Протезді ол үшін басынан бастап дайынду керек *** 564. Науқас Е. 36 ж. клиникаға тамақ шайнауының қиындалуына, төменгі жақтың маңдайлы бөлігіндегі тіс сауытының биіктігінің төмендеуіне, ыстық және суық тамақ қабылдағанда осы тістер аймағында ауру сезімінің пайда болуына шағымданып келді. Объективті: 4 мм бет пішінінің төменгі үштен бір бөлігі төменделгені, иек қатпарының айқынылығы, ауыз шеттері аздап төмендегені байқалады. Тіс формуласы:
1.6, 2.6, 3.6, 3.3, 3.2, 3.1, 4.1, 4.2, 4.3 тістерінің анатомиялық пішіні дентиннің ашылуына дейін егелген, кратер пішінді ойықтары бар, тіс кіреукесінің шеттері өткір қырлармен шектелген. Тістерді түйістіргенде сауыт биіктігінің жартысынан көбін жоғарғы маңдайлы тістері төменгі тістерін жабады. Нақтау қойыңыз:// жоғарғы және төменгі жақтарда Кеннеди бойынша 3 класс тіс қатарының ақауы, төменгі жақта тістің тез (локализованная компенсированная) қажалуы// жоғарғы және төменгі жақтарда Кеннеди бойынша 2 класс тіс қатарының ақауы, төменгі жақта тістің тез (локализованная декомпенсированная) қажалуы// жоғарғы және төменгі жақтарда Кеннеди бойынша 1 класс тіс қатарының ақауы, төменгі жақта тістің тез (локализованная декомпенсированная) қажалуы//+ жоғарғы және төменгі жақтарда Кеннеди бойынша 4 класс тіс қатарының ақауы, төменгі жақта тістің тез (локализованная компенсированная) қажалуы// Гаврилов бойынша 4 класс жоғарғы және төменгі жақтарда, генерализованная компенсированная (локализованная компенсированная) қажалуы **** 565. Науқас Е. 36 ж. тамақты шайнауын қиындалуына, төменгі жақтың фронтальды бөлігінің тіс сауытының биіктігінің төмендеуі, ыстық және суық тамақ қабылдағанда осы тістердің аймағында ауру сезімінің пайда болуына клиникаға шағымданып келді. Басқа шағымдары жоқ. Тістері көптеген тіс жиегі әсерінен жоғалған. Объективті: бет конфигурациясы өзгермеген, беттің төменгі үштен бір бөлігі 4 мм төменделген, иек қатпары айқын, ауыз шеттері аздап төмендеген. Тіс формуласы:
1.6, 2.6, 3.6, 3.3, 3.2, 3.1, 4.1, 4.2, 4.3 тістерінің анатомиялық пішіні дентиннің ашылуына дейін егелген, кратер пішінді ойықтары бар, тіс кіреукесінің шеттері өткір қырлармен шектелген. Тістерді түйістіргенде сауыт биіктігінің жартысынан көбін жоғарғы маңдайлы тістері төменгі тістерін жабады. Емдеу жоспарын құрыңыз:// каппамен миостатикалық рефлексті өзгертіп жасау, метел-металдыкерамикалы сауыттар, доғалы протез//+ тұтас құйылған сауыттар, доғалы протез// метел-металдыкерамикалы сауыттар, доғалы протез// каппамен миостатикалық рефлексті өзгертіп жасау, метел-металдыкерамикалы сауыттар және тұтас құйылған консольды протездер// тұтас құйылған сауыттар, жартылай алмалы-салмалы протез *** 566. Науқас Е. 36 ж. тамақты шайнауын қиындалуына, төменгі жақтың фронтальды бөлігінің тіс сауытының биіктігінің төмендеуі, ыстық және суық тамақ қабылдағанда осы тістердің аймағында ауру сезімінің пайда болуына клиникаға шағымданып келді. Басқа шағымдары жоқ. Тістері көптеген тіс жиегі әсерінен жоғалған. Объективті: бет конфигурациясы өзгермеген, беттің төменгі үштен бір бөлігі 4 мм төменделген, иек қатпары айқын, ауыз шеттері аздап төмендеген. Тіс формуласы:
1.5, 1.4, 2.5, 2.6, 2.7, 3.6, 3.4 тістерінің анатомиялық пішіні дентиннің ашылуына дейін егелген, кратер пішінді ойықтары бар, тіс кіреукесінің шеттері өткір қырлармен шектелген. Тістерді түйістіргенде сауыт биіктігінің жартысынан көбін жоғарғы маңдайлы тістері төменгі тістерін жабады. Беттің төменгі үштен бір бөлігінің төмендеуінің себебін түсіндіріңіз:// маңдайлас тістердің тез (декомпенсированная) қажалуы мен шайнайтын және маңдайлас тістердің қарама-қарсы тістерінің ақырғы жұбын жоғалту// маңдайлас тістердің тез (компенсированная) қажалуы маңдайлас және шайнайтын тістердің қарама-қарсы тістерінің ақырғы жұбын жоғалту// маңдайлас тістердің тез (декомпенсированная) қажалуы мен және маңдайлас тістердің қарама-қарсы тістерінің ақырғы жұбын жоғалту// маңдайлас тістердің тез (декомпенсированная) қажалуы және шайнайтын тістерге қарама-қарсы тістерінің ақырғы жұбын жоғалту//+ маңдайлас тістердің тез (компенсированная) қажалуы және маңдайлас тістердің қарама-қарсы тістерінің ақырғы жұбын жоғалту *** 567. Науқас Е. 36 жаста, тамақты шайнауын қиындалуына, төменгі жақтың фронтальды бөлігінің тіс сауытының биіктігінің төмендеуі, ыстық және суық тамақ қабылдағанда осы тістердің аймағында ауру сезімінің пайда болуына клиникаға шағымданып келді. Басқа шағымдары жоқ. Тістері көптеген тіс жиегі әсерінен жоғалған. Объективті: бет конфигурациясы өзгермеген, беттің төменгі үштен бір бөлігі 4 мм төменделген, иек қатпары айқын, ауыз шеттері аздап төмендеген. Тіс формуласы: О О О 1.8 1.7 1.6 1.5 1.4 1.3 1.2 1.1 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 4.8 4.7 4.6 4.5 4.4 4.3 4.2 4.1 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 О О 1.6, 2.6, 3.6, 3.3, 3.2, 3.1, 4.1, 4.2, 4.3 тістерінің анатомиялық пішіні дентиннің ашылуына дейін егелген, кратер пішінді ойықтары бар, тіс кіреукесінің шеттері өткір қырлармен шектелген. Тістерді түйістіргенде сауыт биіктігінің жартысынан көбін жоғарғы маңдайлы тістері төменгі тістерін жабады. Беттің төменгі үштен бір бөлігінің төмендеуінің себебін түсіндіріңіз:// төменгі жақтың сагиталды ығысуымен шайнайтын және маңдайлас тістерінің сауыт бөлігінің төмендеуі// тістердің қарама-қарсы тістерінің ақырғы жұбын жоғалтуы мен маңдайлас төменгі тістерінің сауыт бөлігінің төмендеуі// тістердің қарама-қарсы тістерінің ақырғы жұбын жоғалтуы мен қалған шайнайтын тістерінің сауыт бөлігінің төмендеуі// тістердің қарама-қарсы тістерінің ақырғы жұбын жоғалтуы мен қалған шайнайтын және маңдайлас төменгі тістердің сауыт бөлігінің төмендеуі//+ қалған шайнайтын және маңдайлас төменгі тістердің сауыт бөлігінің төмендеуі *** 568. Тіс қатарларының жоғарғы және төменгі жақтарыдың фиссурлы-төмпешікті түйісуі ауыз қуысын қарау мен орталық оклюзияны анықтау кезінде байқалған. Жоғарғы және төменгі жақтарың маңдайлас тістері кесу қырымен түйіседі. Төменгі жақтың бүйір тістерінің кіре берістік төмпешігін жоғарғы жақ бүйір тістерінің ұрт төмпешіктері жабады. Бірінші жоғарғы үлкен азу тісінің кіре берістік – медиальды төмпешігі төменгі үлкен азу тісінің кіре берістік төмпешігінің арасындағы жырашықта орналасқан. Екі қарама-қарсы тістері әр бір тісте бар. Жоғарғы және төменгі жақтардың күрек тістерінің арасымен беттің орталық сызығы өтеді. Тістем түрін анықтаңыз:// прогения// тік тістем//+ терең тістем// ортогнатикалық тістем// күрек тістік терең жабу *** 569. Тіс қатарларының жоғарғы және төменгі жақтарыдың фиссурлы-төмпешікті түйісуі ауыз қуысын қарау мен орталық оклюзияны анықтау кезінде байқалған. Алдыңғы аймақта 1/3 бөлігін жоғарғы тіс қатары төмегі тіс қатарын жақтардың түйісу кезінде жабады. Төменгі жақтың бүйір тістерінің кіре берістік төмпешігін жоғарғы жақ бүйір тістерінің ұрт төмпешіктері жабады. Бірінші жоғарғы үлкен азу тісінің кіре берістік – медиальды төмпешігі төменгі үлкен азу тісінің кіре берістік төмпешігінің арасындағы жырашықта орналасқан. Екі қарама-қарсы тістері әр бір тісте бар. Жоғарғы және төменгі жақтардың күрек тістерінің арасымен беттің орталық сызығы өтеді. Тістем түрін анықтаңыз:// A. прогения// B. тік тістем// C. терең тістем// D. ортогнатикалық тістем//+ E. терең күрек тістік жабу *** 570. Тіс қатарларының жоғарғы және төменгі жақтарыдың фиссурлы-төмпешікті түйісуі ауыз қуысын қарау мен орталық оклюзияны анықтау кезінде байқалған. Төменгі жақ тістердің түйісу кезінде сәл алдыға жылжыған. Төменгі жақтың бүйір тістерінің кіре берістік төмпешігін жоғарғы жақ бүйір тістерінің ұрт төмпешіктері жабады. Бірінші жоғарғы үлкен азу тісінің кіре берістік – медиальды төмпешігі төменгі үлкен азу тісінің кіре берістік төмпешігінің арасындағы жырашықта орналасқан. Екі қарама-қарсы тістері әр бір тісте бар. Жоғарғы және төменгі жақтардың күрек тістерінің арасымен беттің орталық сызығы өтеді. Тістем түрін анықтаңыз:// A. прогения// B. тік тістем// C. терең тістем// D. терең күрек тістік жабу// E. опистогнатиялық тістем+ *** 571. Тіс қатарларының жоғарғы және төменгі жақтарыдың фиссурлы-төмпешікті түйісуі ауыз қуысын қарау мен орталық оклюзияны анықтау кезінде байқалған. Жоғарғы және төменгі жақтарың маңдайлас тістері кесу қырымен түйіседі. Төменгі жақтың кіре беріс төмпешіктерін жоғарғы жақ бүйірлі тістерінің ұрт төмпешіктерін жабады. Бірінші жоғарғы үлкен азу тісінің кіре берістік – медиальды төмпешігі төменгі үлкен азу тісінің кіре берістік төмпешігінің арасындағы жырашықта орналасқан. Екі қарама-қарсы тістері әр бір тісте бар. Жоғарғы және төменгі жақтардың күрек тістерінің арасымен беттің орталық сызығы өтеді. Тістем түрін анықтаңыз:// A. прогения// B. тік тістем// C. терең тістем// D. терең күрек тістік жабу// E. бипрогнатиялық тістем+ *** 572. Тіс қатарларының жоғарғы және төменгі жақтарыдың фиссурлы-төмпешікті түйісуі ауыз қуысын қарау мен орталық оклюзияны анықтау кезінде байқалған. 50%-тен астам төменгі жақ күрек тістерінің маңдайлас беткейін жоғарғы жақ күрек тістері жабады. Төменгі жақтың кіре беріс төмпешіктерін жоғарғы жақ бүйірлі тістерінің ұрт төмпешіктерін жабады. Бірінші жоғарғы үлкен азу тісінің кіре берістік – медиальды төмпешігі төменгі үлкен азу тісінің кіре берістік төмпешігінің арасындағы жырашықта орналасқан. Екі қарама-қарсы тістері әр бір тісте бар. Жоғарғы және төменгі жақтардың күрек тістерінің арасымен беттің орталық сызығы өтеді. Тістем түрін анықтаңыз:// A. прогения// B. тік тістем// C. терең тістем// D. терең күрек тістік жабу//+ E. бипрогнатиялық тістем *** 573. Екі жақта да маңдайлас топты тістері түйіспейуі ауыз қуысын қарау мен орталық оклюзияны анықтау кезінде байқалған. Жоғарғы және төменгі жақтардың күрек тістерінің арасымен беттің орталық сызығы өтеді. Тістем түрін анықтаңыз:// A. тік тістем// B. терең тістем// C. ашық тістем//+ D. бипрогнатиялық тістем// E. ортогнатикалық тістем *** 574. Төменгі жақтың дамымай қалуы және жоғарғы жақтың қатты дамуы ауыз қуысын қарау мен орталық оклюзияны анықтау кезінде байқалған. Екі қарама-қарсы тістері әр бір тісте бар. Жоғарғы және төменгі жақтардың күрек тістерінің арасымен беттің орталық сызығы өтеді. Тістем түрін анықтаңыз:// A. тік тістем// B. терең тістем// C. дистальды тістем//+ D. бипрогнатиялық тістем// E. ортогнатикалық тістем *** 575. Төменгі жақтың шамадан тыс алға жылжуы және төменгі жақ тістерінің жоғарғы жақ тістерін жабуы ауыз қуысын қарау мен орталық оклюзияны анықтау кезінде байқалған. Екі қарама-қарсы тістері әр бір тісте бар. Жоғарғы және төменгі жақтардың күрек тістерінің арасымен беттің орталық сызығы өтеді. Тістем түрін анықтаңыз:// A. тік тістем// B. терең тістем// C. мезиальды тістем//+ D. бипрогнатиялық тістем// E. ортогнатикалық тістем *** 576. Қайшы тәрізді принцип бойынша тіс қатарлары бір-бірімен айқасуы, жоғарғы немесе төменгі жақтың бір немесе екі жағының дамымай қалуы ауыз қуысын қарау мен орталық оклюзияны анықтау кезінде байқалған. Екі қарама-қарсы тістері әр бір тісте бар. Жоғарғы және төменгі жақтардың күрек тістерінің арасымен беттің орталық сызығы өтеді. Тістем түрін анықтаңыз:// A. тік тістем// B. терең тістем// C. перекрестный тістем//+ D. бипрогнатиялық тістем// E. ортогнатикалық тістем *** 577. Науқас 50 ж. тамақты шайнаудың қиындығына ортопедиялық стоматология клиникасяна шағымданып келді. Объективті қарау барысында тіс жегі асқынуынан 3.6, 4.6 тістерін жұлу салдарынын пайда болған төменгі жақ тіс қатарының шектелген ақауы байқалды. Агапов кестесін қолдана отырып, шайнау қысымының тиімділігін анықтаңыз:// A. 24%// B. 34%// C. 43%// D. 50%// E. 88%+ *** 578. Ауыз қуысын қарау барысында, дәрігер аурыдың келесі белгілерін: клиникалық қызыл иек үсті тіс сауытының ұлғаюын, 2-3 дәрежелі патологиялық қозғалғыштығын, патологиялық тіс-қызыл иек қалтасының болуы, тістердің желпуіш тәрізді тарауын анықтады. Клиникаға науқас қандай дертке шағымданып келді:// A. флюороз// B. гингивит// C. пародонтоз// D. пародонтит//+ E. патологиялық желіну *** 579. Науқас 49 ж. төменгі жақтың бүйір тістерін жоғалтуына шағымданып келді. Тамақты шайнау актісі бұзылған. Бұрын протезделмеген. Объективті көрініс: Шырышты қабаты бозғылт қызыл түсті, тістемі ортогнатикалық. Тіс формуласы: О О О О О О 1.8 1.7 1.6 1.5 1.4 1.3 1.2 1.1 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 4.8 4.7 4.6 4.5 4.4 4.3 4.2 4.1 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 О О О О О О Агапов бойынша шайнау қысымының тиімділігін анықтаңыз:// 12%// 46%// 60%//+ 64%// 78% *** 580. Науқас 49 ж. төменгі жақтың бүйір тістерін жоғалтуына шағымданып келді. Тамақты шайнау актісі бұзылған. Бұрын протезделмеген. Объективті көрініс: Шырышты қабаты бозғылт қызыл түсті, тістемі ортогнатикалық. Тіс формуласы:
Оксман бойынша санақ шамасына сәйкес жоғарғы және төменгі жақтардағы жұмыс істейтін тіс топтарының күш мөлшерін анықтаңыз:// A. 10%/20%// B. 20%/40%// C. 34%/58%// D.24 %/26%//+ E. 84%/90% *** 581. Науқас 40 ж. тістерінің жартылай жоғалтуына шағымданып келді. Тамақты әбден толғап шайнау актісі бұзылған. Бұрын протезделмеген. Объективті көрініс:
Оксман бойынша санақ шамасына сәйкес жоғарғы және төменгі жақтардағы жұмыс істейтін тіс топтарының күш мөлшерін анықтаңыз:// A. 10%/20%// B. 20%/40%// C. 34%/58%// D. 28%/100%//+ E. 84%/100% *** 582. Науқас ортопедиялық стоматология емханасына төменгі жақтың алдыңғы тістеріне салынған штампталып жасалған жасанды тіс сауыттарының тесіліп қалғанына шағымданып келді. Амбулаториялық картадағы анамнезінен төменгі жақ сүйегінің алдыңғы тістеріне штампталып жасалған жасанды тіс сауыттарының бірінші дәрежелі ошақты орын басатын тістердің аса қажалуын емдеу үшін жарты жыл бұрын салынғаны анықталды. Жасанды тіс сауыттырының тесілу себебін, сауыт астындағы цементтің бұзылу себебін көрсетіңіз:// сауыттың жұқалығы мен сагиталды қысымның көптігі// цементтің көптігі мен вертикалдық қысымның көптігі//+ цементтің аздығы мен транзвеозалдық қысымның көптігі// цементтің көптігі мен медиодисталдық қысымның көптігі// штампталып жасалған тіс сауытының коррозисы мен металдың сапасы *** 583. 45 жастағы науқас ортопедиялық стоматология емханасына төменгі жақ сүйегі резекциясынан кейін жүргізілген сүйектік аутопластикадан кейін келді. Төменгі жақ сүйегі резекциясынан кейін жүргізілген сүйектік аутопластикадан кейін қанша уақыттан соң протез жасауға болады:// 1-2 айдан кейін// 3-4 айдан кейін // 5-6 айдан кейін // 7-8 айдан кейін //+ 9-10 айдан кейін *** 584. Төменгі жақ сүйегі резекциясынан кейін жүргізілген сүйектік аутопластикадан кейін, оның көлемінің үлкендігі мен трансплантаттың шайнау қысымын қабылдау қасиетінің жоқтығына байланысты 45 жастағы науқасқа берілетін протез қандай болуы керек:// Часовской обтураторы // тіреп-ұстап тұратын кламмерлері бар доғалы протез // базисі металдан жасалған толық алмалы-салмалы протез// акрилдік пластмассадан жасалған толық алмалы-салмалы протез // жұмсақ эластикалық төсеніші бар толық алмалы-салмалы протез+ *** 585. 33 жастағы науқасқа толық құйылған көпіртәрізді протезді тапсыру кезеңінде 1.4 және 1.7 тірек тістері мен жасанды тістер маңайында ерте түйісу байқалады. Тісті егуеден протезді тапсырғанға дейін 35 күн өткен. Көпіртәрізді протездің (бірінші клиникалық кезеңде тіс дұрыс егелген болса) тістемді көтеру себебін анықтаңыз. Дәрігер не істуі кереук:// тісті егегеннен кейін көп уақыт өткендіктен тістер ерте түйіседі, тек жасанды тістерді егеу керек // тісті егегеннен кейін көп уақыт өткендіктен тістер ерте түйіседі, тірек тістерді қайтадан егеу керек // тісті егегеннен кейін көп уақыт өткендіктен тістер ерте түйіседі, тірек сауыттар мен жасанды тістерді егеу керек// тісті егегеннен кейін көп уақыт өткендіктен тістер ерте түйіседі, тірек сауыттар мен жасанды тістерді егеу керек, протезді уақытша отырғызу керек//+ тісті егегеннен кейін көп уақыт өткендіктен тістер ерте түйіседі, тірек сауыттар мен жасанды тістерді егеу керек, протезді цементке тұрақты отырғызу керек *** 586. 33 жастағы науқасқа толық құйылған көпіртәрізді протезді тапсыру кезеңінде 1.4 және 1.7 тірек тістері мен жасанды тістер маңайында ерте түйісу байқалады. Тісті егуеден протезді тапсырғанға дейін 35 күн өткен. Протезді уақытында отырғызбаса, егелген тістер мен антогонист тістер неше күннен кейін түйісуі мүмкін:// 7 – 14 күннен кейін//+ 15 –30 күннен кейін// 35 –60 күннен кейін// 65 –90 күннен кейін// 95 –100 күннен кейін *** 587. 33 жастағы науқасқа толық құйылған көпіртәрізді протезді тапсыру кезеңінде 1.4 және 1.7 тірек тістері мен жасанды тістер маңайында ерте түйісу байқалады. Тісті егуеден протезді тапсырғанға дейін 35 күн өткен. Протезді уақытында отырғызу мүмкін болмаса, егелген тістер мен антогонист тістер түйіспеу үшін не істеу керек:// міндетті түрде провизорлық тіс сауыттарын жасау керек //+ антогонист тістерді биіктететін каппаларды қолдану // егелген тістерді биіктететін каппаларды қолдану // тістерді көпіртәрізді протезге арнап екі есе егеу // тістерді көпіртәрізді протезге арнап үш есе егеу *** 588. Науқас ортопедиялық стоматология емханасына ісікке, ауызын ашқанда шықшытында ауру сезімі пайда болатынына шағымданып келді. Объективті көрінісі: иегі ауыратын шықшыты жағына қарай қисайған. Ауызды ашуға кедергі жасайтын ортопедиялық құрылымды көрсетіңіз:// Лимберт шендеуіші// Петросов аппараты //+ пластмасса каппа// тістеме пластинкалары// Часовской обтураторы *** 589. 37 жастағы науқас ортопедиялық стоматология емханасына келді. Объективті көрінісі: 3,5 тісі 1,5°-қа дистальды ығысқан. Дистальды ығысуды тоқтату үшін доғалы протезде қандай құрылымды қолданған жөн: Бонвил кламмерін // Джексон кламмерін // телескопиялық тіс сауытын// қысымды шарнирлі ұсақтау құрылымын //+ қысымды вертикальді ұсақтау құрылымын *** 590. Күші көп, бағыты дұрыс емес, ұзақ әсер ететін окклюзиялық функционалдық қысымның әсерінен, мимикалық бұлшық еттердің, тіл еттерінің және шайнау бұлшық еттерінің парафункциясынан пародонты сау науқаста қандай өзгеріс пайда болуы мүмкін: жоғарғы күрек тістерінің ретрузиясы// жоғарғы күрек тістерінің протрузиясы // алғашқы жарақаттық қысымның көбеюі //+ екіншілікті жарақаттық қысымның көбеюі // аралас жарақаттық қысымның көбеюі *** 591. 64 жастағы науқасқа толық алмалы-салмалы протезді тапсыру кезінде бүйір тістемде протездің ерте түйісуі байқалады. Тістемді төмендетіп алмау үшін тіс төмпешіктерінің қай бөлігін егемеген жөн:// төменгі жақ сүйегінде–жақ беткейін, жоғарғы жақ сүйегіндежақ беткейін // төменгі жақ сүйегінде–тіл беткейін, жоғарғы жақ сүйегінде – жақ беткейін // төменгі жақ сүйегінде–ұрт төмпешігін, жоғарғы жақ сүйегінде–таңдай беткейін// төменгі жақ сүйегінде–ұрт төмпешігін, жоғарғы жақ сүйегінде–таңдай төмпешігін//+ төменгі жақ сүйегінде–тіл төмпешігін, жоғарғы жақ сүйегінде–таңдай төмпешігін *** 592. Тістің қатты тіндерінің (2 дәрежелі) жайылмалы аса қажалуы, горизонталды түрі, беттің төменгі бөлігі 8 мм-ге төмендеген. Емдеу жолдары:// қоскезеңдік емдеу: беттің төменгі бөлігі биіктігін каппалармен қалпына келтіру, содан кейін протездеу // + біркезеңдік емдеу: барлық тістердің анатомиялық формаларын жасанды тіс сауыттарымен қалпына келтіру // біркезеңдік емдеу: беттің төменгі бөлігі биіктігін штампталып жасалатын тіс сауыттарымен қалпына келтіру// қоскезеңдік емдеу: жоғарғы тіс қатарын қалпына келтіріп алып, төменгі тіс қатарын жасанды сауыттармен қалпына келтіру // қоскезеңдік емдеу: төменгі тіс қатарын қалпына келтіріп алып, жоғарғы тіс қатарын жасанды сауыттармен қалпына келтіру *** 593. СТЖБ ауру дисфункциясы синдромымен өршіккен тістің жайылмалы аса қажалуы, горизонталды түрі; төменгі және жоғарғы жақ тіс қатарларының ақауы бар, беттің төменгі бөлігі биіктігі төмендеген. Емдеу жолдары:// қоскезеңдік емдеу: беттің төменгі бөлігі биіктігін уақытша алмалы-салмалы протезбен қалпына келтіру, СТЖБ ауру дисфункциясы синдромын жою, содан кейін протездеу // + СТЖБ ауру дисфункциясы синдромын жою, біркезеңдік емдеу: барлық тістердің анатомиялық формаларын жасанды тіс сауыттармен қалпына келтіру // қоскезеңдік емдеу: жоғарғы тіс қатарын қалпына келтіріп алып, төменгі тіс қатарын жасанды сауыттармен қалпына келтіру, СТЖБ ауру дисфункциясы синдромын жою // қоскезеңдік емдеу: төменгі тіс қатарын қалпына келтіріп алып, жоғарғы тіс қатарын жасанды сауыттармен қалпына келтіру, СТЖБ ауру дисфункциясы синдромын жою // біркезеңдік емдеу: беттің төменгі бөлігі биіктігін штампталып жасалатын тіс сауыттарымен қалпына келтіру, СТЖБ ауру дисфункциясы синдромын жою // *** 594. Тістің қатты тіндерінің 3 дәрежелі жайылмалы аса қажалуы, горизонталды түрі, беттің төменгі бөлігі 10 мм-ге төмендеген. Емдеу жолдары:// көпкезеңдік емдеу: беттің төменгі бөлігі биіктігін уақытша алмалы-салмалы протезбен қалпына келтіру, штифті тістермен тіс тұқылдарын қалпына келтіру, тістердің анатомиялық формаларын жасанды тіс сауыттармен қалпына келтіру// + қоскезеңдік емдеу: жоғарғы тіс қатарын штифті-түбірлік тірегі бар жасанды сауыттармен қалпына келтіріп алып, төменгі тіс қатарын қалпына келтіру// қоскезеңдік емдеу: төменгі тіс қатарын штифті-түбірлік тірегі бар жасанды сауыттармен қалпына келтіріп алып, жоғарғы тіс қатарын қалпына келтіру// біркезеңдік емдеу: беттің төменгі бөлігі биіктігін шыныталшықты штифті пайдаланып штампталып жасалатын тіс сауыттарымен қалпына келтіру// қоскезеңдік емдеу: төменгі тіс қатарын қалпына келтіріп алып, жоғарғы тіс қатарын шыныталшықты штифті пайдаланып қалпына келтіру *** 595. Бір жыл бұрын жоғарғы және төменгі жақтардың азу тістеріне штампталып-дәнекерленіп жасалатын көпіртәрізді протез салғаннан кейін, шайнау қызметі бұзылып, тілі ашып, самай маңында, СТЖБ-да ауру сезімі пайда болды., Қарап кергенде жоғарғы және төменгі жақ тістерінің арасында саңылау бар екендігі анықталды. Орталық окклюзияна анықтау кезінде қандай қателіктер жіберілген:// беттің төменгі бөлігі биіктігі ұзарған завышена высота нижнего отдела лица// беттің төменгі бөлігі биіктігі қысқарған // дистальдық окклюзия бекітілген // алдыңғы окклюзия бекітілген//+ бүйір окклюзия бекітілген *** 596. Науқас астыңғы тістерінің қозғалғыштығына, қызылиегінің қанайтынына шағымданып келді. Кіші және үлкен азу тістері 5 жыл бұрын жұлынған. Бекітілмеген тістем. Эндокринологта есепте тұрмайды. Рентгенограмма сипаттамасы: 4.2, 4.1, 3.1, 3.2 тістер маңайындағы сүйектің резорбциясы байқалады. Жобалама диагноз:// эндокриндік аурулар кезіндегі пародонтопатия // 4.2, 4.1, 3.1, 3.2 тістер маңайындағы жарақаттық түйін// 4.2, 4.1, 3.1, 3.2 тістер маңайындағы ошақты пародонтоз// 4.2, 4.1, 3.1, 3.2 тістер маңайындағы ошақты пародонтит//+ 4.2, 4.1, 3.1, 3.2 тістер маңайындағы жайылмалы пародонтоз *** 597. Науқас 56 жаста. Тістердің аса қажалуы, горизонталды түрі. Тіс формуласы:
Тиімді ортопедиялық құрылымды таңдаңыз:// Белкин бойынша әрленген штампталып-дәнекерленіп жасалған көпіртәрізді протез // пластмассамен әрленген толыққұйылған көпіртәрізді протез // керамикамен әрленген толыққұйылған көпіртәрізді протез // + штампталып-дәнекерленіп жасалған көпіртәрізді протез // жартылай алмалы-салмалы пластиналық протез *** 598. Төменгі 3.8, 3.7, 3.6, 4.5, 4.4, 4.6, 4.8 тістері жоқ тіс қатарының ақауы. Көлемі 4 мм –дей болатын дөңгелек тәрізді зкзостоз. Жоғарғы тіс қатары сау. Тиімді ортопедиялық құрылымды таңдаңыз:// консольды толыққұйылған көпіртәрізді протез// 3.4, 3.3, 4.3, 4.7 тістерге шендеіуш доғалы протез// жұмсақ қабатты жартылай алмалы-салмалы протез//+ консольды металдыкерамикалық көпіртәрізді протез// 3.4, 3.3, 4.3, 4.7 тістерге тірегі бар шендеіуш доғалы протез |