ТЖБ И БЖБ 6 ҚАЗ ТІЛІ. Жамбыл облысы кімдігі білім басармасыны ОУдістемелік кабинеті 6сынып аза тілі
![]()
|
Балл қою кестесі Жазылым
Тоқсандық жиынтық бағалау тапсырмаларының сипаттамасы
Тапсырмалар және балл қою кестесі үлгісі «Қазақ тілі» пәнінен 4-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары ІІ нұсқа Тыңдалым және айтылым Тапсырма 1. Мәтінді мұқият тыңдап коммуникативтік жағдаятқа сай ресми сөздер мен дайын тіркестер және термин сөздерді орынды қолданыңыз. 2. Берілген мәтін бойынша пікіріңізді білдіріңіз, диалогке қатысыңыз. [10] А мәтіні. Денсаулық саласындағы жетістіктер Денсаулық сақтау саласында да 2012 жыл жемісті жыл болды. Сәуір айында Ұлыбританияның ғалымдары сүт безі тканьдарына жүргізілген генетикалық зерттеу қорытындысын жариялады. Олар аурудың 10 типі болатынын анықтап, ауруды емдеу мен науқастың өмірін ұзартуға зор көмек болуы ықтимал. Шынайы зат пен оны сканерлегеннен кейінгі 3D форматтағы кейпі. Ғалымдар жасанды ағза жасау саласында да ілгері жылжыды. Бұл салаға қатысты зерттеуге сәйкес, америкалық ғалымдар қант арқылы жасанды орган өсіріп, жасанды бауыр жасау жолында біршама жетістіктерге жеткен. Жасанды орган 3D таңбасы арқылы құрастырылған. Жақ сүйегін ауыстыру да жақында 3D тәсілімен жасалмақ. Көптің назарын аудартқан 3D технологиясы тек медицинада ғана қолданылмайды. Қазір 3D принтері де танымал болды. «Қағаздағы типографиялық бояудың орнына мынадай шағын пластикалық катушка қолданылады. Нұсқауына қарап, оны қалаған формаға келтіре аласың. Интернетке кіріп, дизайнын тауып жүктеп, 3D принтеріңізге жібере аласыз. Тапсырысыңыздың оңай-күрделілігіне қарай белгілі уақыт аралығында құрастырып шығарады» дейді АҚШ-тағы Gizmodo порталы бас редакторы Брайан Барет. Техинсайдерлер 3D принтерінің келесі жылы кеңінен қолданыла бастайтынын айтады. Оның екі мың таңбаға дейін қысқартуға мүмкіндігі бар. (160 сөз) https://sputniknews.kz/spravka/20190218/9346813/ Ә мәтіні. Әлемнің ғылым мен технологиядағы жетістіктері 2012 жылдың тағы бір маңызды жаңалығы АҚШ-тың Брукхейвен ұлттық лабораториясында жасалған сынақ. Мамандар кварк-глюонды плазма өндіріп, оның температурасын төрт триллион градус цельсийге жеткізе алды. Бұл күн ядросынан 250 мың есе ыстық. Заттың мұндай күйі секундтың бір бөлшегінде ғана сақталады. Мұндай температура алтын иондарын жарық жылдамдығымен соғыстырған кезде пайда болған. Ғалымдар 2012 жылы Жаңа Гвинеядағы тропикалық ормандарда мекен ететін омыртқалылардың ең ергежейлі түрін тапты. Латынша Paedophryne amauensis атауына ие болған ең кішкентай бақаның ұзындығы - 7,7 милиметр. 2012 жылы болған тағы бір айтарлықтай жаңалық – «Титаник» режиссері Джеймс Кэмеронның су астындағы Мариан шұңғымасына саяхат жасауы. Бұл ойпат жердің ең төменгі нүктесі – Тынық мұхиты табанынан 11 шақырым төмен жатыр. Кэмерон – жердің ең төменгі нүктесіне барған алғашқы адам. Бұл саяхат нәтижесінде бұрындары белгісіз болып келген бірнеше тіршілік формалары ашылды. Биыл австриялық скайдрайвист Феликс Баумгартнер де «тұңғиыққа секірді». Бірақ ол суға емес, 39 шақырым биіктен жерге секіріп, дыбыс жылдамдығынан да озды. Ол ең жоғарғы жылдамдықты бағындырған тұңғыш адам болды. (154 сөз) https://massaget.kz/layfstayl/madeniet/teatr/382 Балл қою кестесі Тыңдалым және айтылым
Оқылым Тапсырма Берілген тапсырманы орындаңыз. 1. А мәтінінен негізгі және қосымша ақпаратты анықтаңыз. 2. Берілген мәтіндер бойынша көтерілген мәселені анықтауға бағытталған сұрақтар құрастырыңыз. 3. Үстеудің мағыналық түрлерін ажыратыңыз. [10] А мәтіні. Әлемге танымал кітапханалар Конгресс кітапханасы – Америка Құрама Штаттарының ұлттық кітапханасы және Құрама Штаттардың Конгресінің негізгі зерттеу филиалы болып табылады. Кітапхана Вашингтон қаласында үш бірдей ғимаратта орналасқан. Кітаптарының саны жөнінен де, алып жатқан аумағы жағынан да әлемдегі ең үлкен кітапхана саналады. Білесіз бе, мұндағы қызметкерлердің саны – 3000 адамнан асады екен. Кітапханада 437 түрлі тілде жазылған 32 миллионнан аса кітап пен құнды ақпараттар, 61 миллиондай қолжазба, Солтүстік Америкада сирек кездесетін кітаптар жинағы, 1 миллионнан астам мемлекеттік баспа, үш ғасырдан бері жиналып келе жатқан 1 миллионға жуық әлемдік газет, заңдық құжаттардың әлемдегі ең үлкен жинағы, фильмдер, 4,8 миллион карта, ноталар, 13,7 миллионнан астам сурет бар. Қазіргі таңда кітапхана басшысы – Джеймс Х.Биллингтон. Ал, Британдық кітапхана – Ұлыбританияның ұлттық кітапханасы болып табылады. Кітапхана Лондонда орналасқан және әлемнің ең үлкен кітапханалары қатарында. Онда әлемнің ең танымал тілдеріндегі 150 миллионнан астам құнды ақпарат, кітаптар, газеттер, видеоақпараттар, әуенді жазбалар, карталар, суреттер жинақталған. Оған қоса 25 миллионға жуық сирек кездесетін қолжазба мен кітаптардың жинақтары бар. Аталған қолжазбалар б.з.д. 300 жылдардан хабар береді. Көлемі жөнінен әлемде АҚШ-тағы кітапханадан кейінгі екінші орында тұр. (168 сөз) https://massaget.kz/layfstayl/alemtanu/syrly-alem/2855 Ә мәтіні. Әлемнің ең үлкен кітапханалары Гейзель атындағы кітапхана – Сан-Диегодағы Калифорния университетінің басты кітапханалық ғимараты. Кітапхана сегіз қабаттан тұрады, биіктігі 33,5 м. Аты атақты америкалық балалар жазушысы әрі мультипликатор Теодор Сьюз Гейзельдің құрметіне қойылған. Голландиядағы Делфт технологиялық университетінің кітапханасы. Ол 1997 жылы Mecanoo архитектуралық студиясының жобасы бойынша салынған. Бұл кітапхана шатыры үлкен конуспен аяқталатын ерекше үлгідегі әлемдегі бірден-бір ғимарат. Хосе Васконселос атындағы кітапхана. Мексиканың астанасы Мехиконың орталығында орналасқан бұл кітапхана 2006 жылы ашылған. Кітапхана 1922-1924 жылдары Мексиканың білім министрі болған жазушы әрі пәлсапашы, мемлекет қайраткері Хосе Васконселостың есімімен аталады. Ол ХХ ғасырда Латын Америка философиясының дамуына зор үлесін қосқан тұлға. Ванкувер кітапханасы – параллелепипед тәрізді тоғыз қабатты ғимарат. Сыртқы көрінісі римдегі Колизейді еске түсіреді. Солт-Лейк-Сити кітапханасының басты бөлігі. Бұл бес қабатты керемет ғимарат Ванкувер кітапханасын салған архитектор Моше Сафдинің жобасы бойынша 2003 жылы салынған. Британ музейінің оқырман залы – Ұлыбританиядағы ең үлкен кітапхана. 1997 жылға дейін кітапханаға кәсіби зерттеушілерге ғана кіруге рұқсат етілетін. Мұнда әр кездері Карл Маркс, В.И.Ленин, Махмат Ганди, Дж.Б.Шоу, Герберт Уэллс зерттеу жұмыстарымен айналысқан. 2000 жылдан бастап кітапхана есігі көпшілікке ашық. (162 сөз) https://massaget.kz/layfstayl/alemtanu/syrly-alem/2855 А) А мәтінінен негізгі және қосымша ақпаратты анықтаңыз.
[2] Ә) А, Ә мәтіндері бойынша көтерілген мәселені анықтауға арналған үш-үш сұрақ құрастырыңыз. А мәтіні 1. ____________________________________________________________________ 2. ____________________________________________________________________ 3. ____________________________________________________________________ Ә мәтіні 1. ____________________________________________________________________ 2. ____________________________________________________________________ 3. ____________________________________________________________________ [6] Б) Үстеудің мағыналық түрлерін ажыратыңыз.
|