книга стандарт каз. олды леуметтік дегейде тазарту
![]()
|
Мақсаты: жүрек қызметін, қан айналымын қалпына келтіру. Қолдану көрсетілімдері: клиникалық өлім. Іс-әрекет алгоритмі: Зардап шегушіні шалқасынан қатты жерге жатқызыңыз. Онан қысып тұрған киімін (көйлегін) шешіңіз, жүрек аймағын жалаңаштаңыз, белдікті босатыңыз. Реаниматор зардап шегушіден қырына тұрады. Зардап шегушінің кеуде торы жанынан тізелеп тұрып, төс сүйегінін төменгі үштен бір бөлігіне тіке ұстаған қолыңызды перпендикулярлі қойыңыз. Өзіңіздің иығынызды оның төс сүйегіне паралельді орналастырыңыз. Төстін төменгі үштен бір бөлігіне бір алақанға екінші алақанды, саусақтарды сәл жоғары көтере отырып қойыңыз. Зардап шегушінің кеуде торына сауқсақтарыңыз жанаспау керек – қолдарыңыз «ұшып бара жатқан құстын қанатындай» қалыпта болады. Шынтақ буынынан қолыңызды толық түзетіңіз. Төс сүйегінін төменгі үшінші бөлігін дене салмағы күшін пайдалана отырып, оны 5-6 см омыртқаға қарай ығыстырып 0,5 секунд үзіліспен жігерлі, итеріп, қатты басыңыз. Үзілісте қолды төстен алмайды, саусақтары көтерінкі қалады, шынтақ буынынан қолдары толық түзетіледі. Есте сақтаңыз! Кеуде торын қысу, оның толық тоқтауымен алмасуы қажет, жүрек қанмен толуы қажет. Ересек адамдарда қысу жиелігі минутына 60-80 соққы құрастырады. Кеуде торын қысқаннан соң ауа жіберілуі қажет. Егерде реанимацияны 1 адам жүргізсе, онда өкпеге 2 рет үрлеу және төске 15 компрессия (басу) жасайды. Екі манипуляцияны бір және сол жағынан жүргізеді. Егерде реанимацияны 2 адам жүргізсе, онда өкпеге 1 рет үрлеу және төске 5 компрессия (басу) жасалады. Жүрекке массаж жасау әсерлілігінің көрсетілімдері Егерде тірілту әдісі дұрыс орындалса, онда құтқарушыда: ұйқы және шеткері артерияларында тамыр соғу пайда болады; көздің қарашығы бірте-бірте кішірейеді; тыныс алуы қалпына келеді; терісінің түсі жақсарады. Әрбір 2 минут сайын – ұйқы артериясында тамыр соғуды және көз қарашығының реакциясын бақылайды. Реанимация жүргізген уақытында бас миының гипоксия әсерін азайту қажет: басына мұзды мұйықты мүзбен немесе салқын сумен қояды; оның қанмен қамтамасыз етуін азайту: құтқарушының аяғын көтеру, олардың астына көрпені, киімді, чемоданды немесе басқа да қасындағы заттарды салу. Сәтті кезде тыныс алу және жүрек қызметін еркін қалпына келтіргенде, барлық жағдайларда ес қайта келмейді. Зардап шегушіні орнықты қыр қалпына жатқызу керек, тілдің түсуінен болатын асфиксияны және құсқандағы құсықпен қақалмауынан сақтау. Басын салқындатып, жалпы жылытумен қамтамасыз ету: көрпемен, киіммен қымтап, жылтқышпен немесе бутылқадағы жылы сумен айнала қоршаңыз. Егерде барлық әдіс дұрыс орындалса, онда қанайналымының жақсару белгілері жоқ болса: көз қарашығы кең болып қалады, көгеруі кетеді, ерікті тыныс алу және жүрек қызметі қалпына келмейді, онда осы мезгілде барлық шараларды 30 минут жалғастырады, осы уақытта әсерін жеткіздірмей, реанимацияны тоқтатады. Биологиялық өлімнің болу уақыты болып есептеледі, реанимациялық шараларды тоқтатқан кезең. Құтқару әсерсіз болады, бірнеше себептермен: әдістерді дұрыс орындалмаған, орындалмаған, не кешіккен реанимациянын басы немесе зақымдалу өмірмен үйлесімсіз. Биологиялық өлім – бұл қайтарылмайтын организмнің тіршілік қызметінің тоқтауы. Бас миының қыртысынын жасушаларында қайтарылмайтын өзгерістер басталған кезде шын немесе биологиялық өлім басталады: тыныс алуы толық тоқталады (апноэ); қан айналымы тоқталады (асистолия); ес-түсі жоқ (кома); көздің мүйізгек қабығы бұлдырайды және құрғайды; «мысық көз» белгісі; дене қызуы төмендейді; өлік дағы пайда болады; өлік сіресіп қатып қалады. ӨЛІКТІ ЖАЙҒАСТЫРУ ЕРЕЖЕЛЕРІ Мақсаты: паталогоанатомиялық бөлімге (ПАБ) өлікті жіберуге дайындау. Қолдану көрсетілімдері: науқастың өлімі. Дайындаңыз: сабынды, жеке сүлгіні, қолғапты, бинтті, ақ жайманы, қаламсапты, ПАБ жолдама бланкілерін, контейнерді. Іс-әрекет алгоритмі: Қолыңызды жуып, жеке сүлгімен кептіріңіз. Қолғапты киіңіз. Өлікті шешіндіріп, жастықсыз арқасымен аяқтарын жазылған күйінде жатқызыңыз. Төменгі жақты бинтпен байлаңыз, қабақтарын түсіріңіз. Өлікті ақ жаймамен жабыңыз, төсекте 2 сағатқа қалдырыңыз (биологиялық өлімнің белгілерін айқындау үшін). ПАБ жолдама толтырыңыз (өліктің аты-жөнін, ауру тарихының нөмері, диагнозын, өлген күнін). ПАБ-қа жіберер алдында өліктің санына (аты-жөнін, ауру тарихының нөмерін) жазыңыз. Өлімнің анық белгілерін анықтаңыз: өлік дақтарын, сіресіп қатып қалуын, көз алмасының жұмсаруын (биологиялық өлімді анықтау). Өлген адамның туыстарына хабарлаңыз. Дәрігердің қатысуымен өліктен бағалы заттарын шешіп, тізімін құрастырыңыз. Оларды сақтауға аға мейірбикеге немесе туысарына қол қойып беріңіз. Егерде бағалы заттарын шешуге мүмкіндік болмаса, онда ауру тарихына тіркеңіз. Қолғапты шешіп, қауіпсіз жоюға арналған контейнерге салыңыз. Қолыңызды жуып, кептіріңіз. Ескерту: үйде өлген науқастың өлімін учаскелік дәрігер анықтайды, клиникалық диагнозын және өлу себебін көрсетілген анықтаманы береді. |